Hotline doanh nghiệp: 1900 0000 · solutions@globallogistic.vn
Tiếng Việt

Thanh toán quốc tế

Thư tín dụng dự phòng (SBLC) và bảo lãnh ngân hàng trong thương mại quốc tế

SBLC và bảo lãnh ngân hàng là cam kết độc lập của ngân hàng sẽ trả tiền cho bên thụ hưởng nếu bên được bảo lãnh không thực hiện nghĩa vụ, như không thanh toán hoặc không giao hàng. Khác với L/C chứng từ, SBLC chỉ được sử dụng khi có vi phạm, nên thường kết hợp với Open Account, trả trước hoặc hợp đồng dự án.

Rủi ro người xuất khẩu
Mức rủi ro 2/5
Rủi ro người nhập khẩu
Mức rủi ro 2/5
Chi phí
●●●●○
Quy tắc áp dụng
SBLC thường dẫn chiếu ISP98 hoặc UCP 600, còn bảo lãnh theo yêu cầu thường dẫn chiếu URDG 758; nếu không dẫn chiếu quy tắc nào, bảo lãnh chịu sự điều chỉnh của luật áp dụng và quy định của ngân hàng.

Quy trình thực hiện

  1. Hai bên thỏa thuận loại bảo lãnh, số tiền, thời hạn, quy tắc áp dụng và mẫu văn bản bảo lãnh.
  2. Bên được bảo lãnh (ví dụ người mua) đề nghị ngân hàng phát hành SBLC hoặc bảo lãnh, ký quỹ hoặc dùng hạn mức.
  3. Ngân hàng phát hành gửi bảo lãnh qua SWIFT (thường là MT760) tới ngân hàng thông báo của bên thụ hưởng.
  4. Bên thụ hưởng kiểm tra tính xác thực và nội dung bảo lãnh, đặc biệt điều kiện đòi tiền và ngày hết hạn.
  5. Các bên thực hiện hợp đồng; nếu không có vi phạm, bảo lãnh hết hiệu lực mà không được sử dụng.
  6. Nếu có vi phạm, bên thụ hưởng gửi yêu cầu thanh toán kèm tuyên bố vi phạm và chứng từ quy định trong thời hạn hiệu lực.
  7. Ngân hàng kiểm tra yêu cầu đòi tiền về mặt hình thức và thanh toán nếu phù hợp, sau đó đòi hoàn trả từ bên được bảo lãnh.

Các bên tham gia

  • Bên yêu cầu bảo lãnh (Applicant/Principal): bên có nghĩa vụ được bảo đảm.
  • Ngân hàng bảo lãnh hoặc phát hành (Guarantor/Issuer): cam kết trả tiền khi có yêu cầu hợp lệ.
  • Bên thụ hưởng (Beneficiary): bên được bảo vệ trước vi phạm.
  • Ngân hàng thông báo (Advising bank): xác thực bảo lãnh cho bên thụ hưởng.
  • Ngân hàng bảo lãnh đối ứng (Counter-guarantor), nếu có: phát hành bảo lãnh đối ứng để một ngân hàng địa phương phát hành bảo lãnh trực tiếp.

Người xuất khẩu

Ưu điểm

  • Có thể bán Open Account cho người mua mà vẫn được bảo đảm thanh toán.
  • Chi phí thường thấp hơn mở L/C cho từng lô hàng.
  • Thủ tục chứng từ đơn giản hơn L/C vì chỉ dùng khi có vi phạm.

Hạn chế

  • Khi phát hành bảo lãnh thực hiện hoặc hoàn trả tiền ứng trước, người bán có thể bị đòi tiền bất công.
  • Phải chủ động theo dõi thời hạn, nếu hết hạn mới đòi thì mất quyền.

Người nhập khẩu

Ưu điểm

  • Bảo lãnh tiền ứng trước và bảo lãnh thực hiện hợp đồng bảo vệ người mua khi trả trước hoặc mua thiết bị, dự án.
  • SBLC thay thế được nhiều L/C riêng lẻ, giảm chi phí và thủ tục khi mua hàng thường xuyên.

Hạn chế

  • Sử dụng hạn mức tín dụng ngân hàng trong suốt thời hạn bảo lãnh.
  • Có thể bị đòi tiền nếu tranh chấp thương mại chưa giải quyết xong, vì bảo lãnh độc lập với hợp đồng.

Chi phí

Phí bảo lãnh và SBLC thường tính theo phần trăm số tiền bảo lãnh cho mỗi năm hoặc mỗi quý hiệu lực, có mức tối thiểu, phụ thuộc vào xếp hạng tín dụng và tài sản bảo đảm của bên yêu cầu. Bên thụ hưởng có thể chịu thêm phí thông báo và phí xác nhận nếu yêu cầu ngân hàng ở nước mình xác nhận.

Thực tiễn tại Việt Nam

Tại Việt Nam, bảo lãnh ngân hàng hoạt động theo quy định của Ngân hàng Nhà nước về bảo lãnh ngân hàng, và các ngân hàng thương mại đều cung cấp bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh tiền ứng trước cho đối tác nước ngoài. Khi người mua nước ngoài gửi SBLC, doanh nghiệp xuất khẩu nên nhờ ngân hàng Việt Nam xác thực qua SWIFT và kiểm tra kỹ điều kiện đòi tiền; tuyệt đối cảnh giác với các lời chào "cho thuê" hoặc "bán" SBLC, vốn là dấu hiệu lừa đảo phổ biến. Với hợp đồng nhập khẩu thiết bị, doanh nghiệp Việt Nam nên yêu cầu bảo lãnh tiền ứng trước và bảo lãnh bảo hành do ngân hàng uy tín phát hành.

Các loại bảo lãnh thường gặp trong thương mại

Loại bảo lãnhBảo vệ aiMục đích
Bảo lãnh thanh toán (Payment guarantee, SBLC)Người bánBảo đảm người mua trả tiền đúng hạn
Bảo lãnh hoàn trả tiền ứng trước (Advance payment guarantee)Người muaBảo đảm người bán hoàn tiền nếu không giao hàng
Bảo lãnh thực hiện hợp đồng (Performance bond)Người muaBảo đảm người bán thực hiện đúng hợp đồng
Bảo lãnh dự thầu (Bid bond)Bên mời thầuBảo đảm nhà thầu ký hợp đồng nếu trúng thầu
Bảo lãnh bảo hành (Warranty guarantee)Người muaBảo đảm nghĩa vụ bảo hành sau giao hàng

Câu hỏi thường gặp

SBLC khác L/C chứng từ như thế nào?

L/C chứng từ là phương tiện thanh toán chính, được dùng khi giao dịch diễn ra bình thường. SBLC là phương tiện dự phòng, chỉ được sử dụng khi bên được bảo lãnh vi phạm nghĩa vụ.

Bên thụ hưởng có phải chứng minh vi phạm trước tòa không?

Không. Bảo lãnh độc lập chỉ yêu cầu xuất trình yêu cầu đòi tiền và chứng từ đúng quy định; tranh chấp về hợp đồng gốc được giải quyết riêng.

Nên chọn ISP98 hay URDG 758?

ISP98 được thiết kế riêng cho SBLC và phổ biến với ngân hàng Hoa Kỳ, còn URDG 758 được dùng rộng rãi cho bảo lãnh theo yêu cầu ở châu Âu, Trung Đông và châu Á. Lựa chọn nên thống nhất với ngân hàng của cả hai bên.

Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc ngân hàng cho từng giao dịch.

Cần tư vấn điều kiện giao hàng hoặc chứng từ cho lô hàng cụ thể?

Chuyên gia GLG rà soát hợp đồng, Incoterms và bộ chứng từ trước khi bạn ký với đối tác.

Yêu cầu tư vấn