Thanh toán quốc tế
Thư tín dụng trả chậm (Usance L/C) và L/C UPAS
L/C trả chậm là thư tín dụng trong đó ngân hàng cam kết thanh toán vào một ngày đáo hạn trong tương lai, ví dụ 90 ngày sau ngày vận đơn, khi chứng từ phù hợp. L/C UPAS (Usance Payable At Sight) là biến thể cho phép người bán nhận tiền ngay như L/C trả ngay, còn người mua chỉ trả tiền khi đến hạn và chịu lãi, phí tài trợ.
- Rủi ro người xuất khẩu
- Mức rủi ro 2/5
- Rủi ro người nhập khẩu
- Mức rủi ro 3/5
- Chi phí
- ●●●●●
- Quy tắc áp dụng
- L/C trả chậm và UPAS đều chịu sự điều chỉnh của UCP 600 và ISBP 821; điều kiện UPAS thường được thể hiện trong điều kiện bổ sung, và có thể áp dụng URR 725 nếu có ngân hàng hoàn trả.
Quy trình thực hiện
- Hai bên thỏa thuận L/C trả chậm, kỳ hạn và bên chịu lãi; nếu là UPAS, hợp đồng ghi rõ lãi chiết khấu do người mua chịu.
- Người mua đề nghị ngân hàng phát hành L/C trả chậm (deferred payment hoặc acceptance) hoặc L/C UPAS.
- Ngân hàng phát hành gửi MT700 tới ngân hàng thông báo; trường 42C, 42P hoặc 47A thể hiện kỳ hạn và điều kiện UPAS.
- Người bán giao hàng, lập và xuất trình bộ chứng từ phù hợp.
- Ngân hàng phát hành kiểm tra chứng từ và chấp nhận hối phiếu hoặc gửi cam kết trả tiền vào ngày đáo hạn.
- Với L/C trả chậm thông thường, người bán chờ đến hạn hoặc chiết khấu khoản phải thu đã được chấp nhận để có tiền sớm.
- Với UPAS, ngân hàng tài trợ (thường là ngân hàng phát hành hoặc ngân hàng nước ngoài theo thỏa thuận) trả tiền ngay cho người bán.
- Đến hạn, người mua thanh toán gốc và lãi cho ngân hàng phát hành; ngân hàng phát hành hoàn trả cho ngân hàng tài trợ.
Các bên tham gia
- Người yêu cầu (Applicant): người nhập khẩu, trả tiền vào ngày đáo hạn.
- Ngân hàng phát hành (Issuing bank): cam kết thanh toán khi đến hạn.
- Ngân hàng chấp nhận hoặc ngân hàng tài trợ (Accepting/Financing bank): chấp nhận hối phiếu hoặc ứng trước tiền trong UPAS.
- Ngân hàng thông báo, xác nhận (Advising/Confirming bank): như L/C trả ngay.
- Người thụ hưởng (Beneficiary): người xuất khẩu.
Người xuất khẩu
Ưu điểm
- Có cam kết của ngân hàng thay vì chỉ cam kết của người mua.
- Với UPAS, nhận tiền ngay như L/C trả ngay.
- Khoản phải thu đã được ngân hàng chấp nhận dễ chiết khấu, kể cả miễn truy đòi.
Hạn chế
- Với L/C trả chậm thông thường, phải chờ đến hạn hoặc chịu lãi chiết khấu.
- Vẫn chịu rủi ro chứng từ bất hợp lệ như L/C trả ngay.
- Nếu UPAS có điều khoản truy đòi người thụ hưởng, rủi ro chưa hoàn toàn được loại bỏ.
Người nhập khẩu
Ưu điểm
- Có thời gian bán hàng trước khi phải trả tiền.
- UPAS giúp mua được giá trả ngay trong khi vẫn được trả chậm, lãi suất ngoại tệ thường cạnh tranh.
Hạn chế
- Chịu lãi và phí chấp nhận, phí tài trợ ngoài phí L/C thông thường.
- Sử dụng hạn mức tín dụng của ngân hàng trong thời gian dài hơn.
- Rủi ro tỷ giá nếu doanh thu bằng VND mà khoản phải trả bằng ngoại tệ.
Chi phí
Ngoài phí phát hành và các phí L/C thông thường, L/C trả chậm phát sinh phí chấp nhận hoặc phí cam kết trả chậm tính theo kỳ hạn. Với UPAS, người mua chịu thêm lãi tài trợ trong kỳ hạn, thường tính theo lãi suất tham chiếu của đồng tiền cộng biên độ, và phí của ngân hàng tài trợ. Người bán chịu lãi chiết khấu nếu tự chiết khấu khoản phải thu của L/C trả chậm thông thường.
Thực tiễn tại Việt Nam
L/C UPAS rất phổ biến trong nhập khẩu tại Việt Nam vì doanh nghiệp tận dụng được nguồn vốn ngoại tệ từ ngân hàng nước ngoài với chi phí cạnh tranh, trong khi người bán vẫn nhận tiền ngay. Lỗi hay gặp là hợp đồng mua bán chỉ ghi "L/C at sight" trong khi L/C mở ra là UPAS, khiến người bán lo ngại; nên thống nhất trước và ghi rõ trong hợp đồng rằng người bán nhận tiền ngay, lãi do người mua chịu. Doanh nghiệp nhập khẩu cần tính rủi ro tỷ giá đến ngày đáo hạn và theo dõi hạn mức tín dụng ngắn hạn bằng ngoại tệ theo quy định của ngân hàng.
So sánh L/C trả ngay, L/C trả chậm và UPAS
| Tiêu chí | L/C trả ngay | L/C trả chậm | L/C UPAS |
|---|---|---|---|
| Người bán nhận tiền | Khi chứng từ phù hợp | Khi đến hạn (hoặc chiết khấu sớm) | Khi chứng từ phù hợp |
| Người mua trả tiền | Khi chứng từ phù hợp | Khi đến hạn | Khi đến hạn |
| Ai chịu chi phí vốn | Người mua (vốn tự có hoặc vay) | Người bán (nếu chiết khấu) | Người mua (lãi UPAS) |
| Chi phí ngân hàng | Cao | Cao hơn | Cao nhất do có lãi tài trợ |
Câu hỏi thường gặp
UPAS có phải là L/C trả ngay không?
Với người bán, UPAS hoạt động như L/C trả ngay vì người bán nhận tiền khi chứng từ phù hợp. Với người mua, đó là L/C trả chậm có kỳ hạn và phải trả lãi.
Ai chịu lãi trong L/C UPAS?
Thông thường người mua chịu lãi và phí tài trợ. Hợp đồng và L/C nên quy định rõ điều này để tránh việc ngân hàng trừ lãi vào số tiền thanh toán cho người bán.
Deferred payment L/C và acceptance L/C khác nhau thế nào?
Acceptance L/C có hối phiếu kỳ hạn được ngân hàng ký chấp nhận, có thể chiết khấu trên thị trường. Deferred payment L/C không có hối phiếu, ngân hàng chỉ gửi cam kết trả tiền vào ngày đáo hạn.
Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc ngân hàng cho từng giao dịch.
Cần tư vấn điều kiện giao hàng hoặc chứng từ cho lô hàng cụ thể?
Chuyên gia GLG rà soát hợp đồng, Incoterms và bộ chứng từ trước khi bạn ký với đối tác.