EXW (Ex Works) – Giao tại xưởng theo Incoterms® 2020

Nên dùng khi

• Giao dịch nội địa hoặc trong khu vực không có thủ tục xuất khẩu phức tạp.
• Người mua có hiện diện pháp lý hoặc đại lý có thể làm thủ tục xuất khẩu tại nước người bán.
• Người mua muốn kiểm soát toàn bộ chuỗi vận tải và có năng lực logistics mạnh.
• Báo giá tham khảo giá xuất xưởng để so sánh nhà cung cấp.

Không nên dùng khi

• Người mua nước ngoài không thể đứng tên người xuất khẩu tại Việt Nam.
• Người bán cần tờ khai xuất khẩu đứng tên mình để hưởng thuế suất GTGT 0% hoặc hoàn thuế.
• Thanh toán bằng L/C yêu cầu vận đơn mà người bán không kiểm soát được.
• Người bán thực tế vẫn bốc hàng lên xe của người mua và muốn rõ ràng về rủi ro khi bốc hàng.

Sai lầm thường gặp

• Bán EXW nhưng người bán vẫn tự làm thủ tục xuất khẩu, gây mâu thuẫn giữa hợp đồng và thực tế.
• Người bán bốc hàng lên xe của người mua mà không thỏa thuận ai chịu rủi ro khi bốc.
• Người nhập khẩu mua EXW nhưng quên cộng chi phí vận chuyển nội địa nước xuất, cước và bảo hiểm quốc tế vào trị giá hải quan.
• Không ghi rõ địa chỉ giao hàng, ví dụ chỉ ghi "EXW Vietnam".

Thực tiễn tại Việt Nam

Tại Việt Nam, EXW gặp vướng mắc thực tế lớn khi người mua ở nước ngoài. Tờ khai xuất khẩu trên hệ thống VNACCS/VCIS phải do một tổ chức có tư cách người xuất khẩu tại Việt Nam đứng tên, thường là chính người bán. Người bán cũng cần tờ khai xuất khẩu đứng tên mình, cùng hợp đồng và chứng từ thanh toán qua ngân hàng, để áp dụng thuế suất GTGT 0% và hoàn thuế. Vì vậy trong nhiều giao dịch "EXW", người bán vẫn tự khai báo xuất khẩu, trong khi theo Incoterms rủi ro đã chuyển cho người mua từ lúc hàng nằm tại xưởng. Nếu người bán sẵn sàng làm thủ tục xuất khẩu và bốc hàng, điều kiện FCA tại kho người bán phản ánh đúng thực tế hơn.

Ví dụ minh hoạ

Một nhà máy sản xuất đồ gỗ tại Đồng Nai bán cho người mua Úc theo điều kiện "EXW Nha may X, KCN Nhon Trach 2, Dong Nai, Vietnam, Incoterms® 2020". Người mua thuê forwarder đưa container rỗng đến nhà máy, tự trả chi phí bốc hàng, vận chuyển ra cảng Cát Lái, phí THC, cước biển và bảo hiểm. Do người mua không có pháp nhân tại Việt Nam, hai bên phải thỏa thuận riêng để nhà máy đứng tên tờ khai xuất khẩu với chi phí do người mua chịu; trong trường hợp này, chuyển sang FCA tại nhà máy sẽ rõ ràng hơn.

Câu hỏi thường gặp

Theo EXW, ai bốc hàng lên xe?

Người mua. Người bán không có nghĩa vụ bốc hàng; nếu người bán bốc hàng thì làm việc đó với rủi ro và chi phí của người mua, trừ khi hợp đồng thỏa thuận khác.

Bán EXW thì người bán có được hưởng thuế GTGT 0% không?

Thuế GTGT 0% đối với hàng xuất khẩu phụ thuộc vào việc có tờ khai xuất khẩu, hợp đồng và chứng từ thanh toán theo quy định, không phụ thuộc vào điều kiện Incoterms. Nếu người bán không đứng tên tờ khai xuất khẩu, việc chứng minh hàng đã xuất khẩu sẽ gặp khó khăn.

Khi nào nên thay EXW bằng FCA?

Khi người bán thực tế sẽ bốc hàng lên phương tiện của người mua và làm thủ tục xuất khẩu. FCA tại cơ sở người bán phản ánh đúng các nghĩa vụ đó.

Incoterms® là nhãn hiệu đã đăng ký của Phòng Thương mại Quốc tế (ICC). Nội dung mang tính tham khảo, không thay thế tư vấn pháp lý hoặc ngân hàng cho từng giao dịch.